Collega op weg naar de Noordpool

Onze collega Biologie, Mieke Eggermont, nam deel aan de poolexpeditie met de Polarstern.

Polarstern is de naam van een Duits Oceanografisch onderzoek- en bevoorradingsschip. Sinds haar in gebruik name door het poolonderzoeksprogramma van Duitsland in 1982, heeft de Polarstern er al meer dan 30 expedities naar Antarctica en de Noordpool op zitten. Deze ijsbreker is momenteel het meest gesofisticeerde poolonderzoekschip ter wereld.

Op 10 juli 2007 schepen 3 Europese leerkrachten in op de Polarstern. Zij zullen mee varen tijdens het derde luik (10-25 juli) van de RV Polarstern cruise ARK-XXII/1a-c in de Arctische oceaan. Naast Duitsland en Noorwegen is ook België vertegenwoordigd door Mieke Eggermont, leerkracht biologie aan het Koninklijk Atheneum Voskenslaan Gent, dierenarts en recent afgestudeerd in Mariene wetenschappen.

Expeditie

De RV Polarstern cruise ARK-XXII/1a-c maakt deel uit van het door de EU gesponsord geïntegreerd project HERMES (Hotspot Ecosystem Research on the Margins of European Seas), met als doel : onderzoek van het ecosysteem van de diepzee in het kader van het internationaal pooljaar 2007/2008.

Het is de eerste poging om het Europese diepzee ecosysteem te bestuderen vanuit verschillende wetenschappelijke hoeken (geosfeer, hydrosfeer en biosfeer). Meer specifiek zal HERMES zich focussen op gebieden met onstabiele zeebodem, canyons, diepwater koralen, onderzeese koudwater bronnen (cold seeps) en anaërobe microbiële systemen. Deze studie heeft vooral tot doel hun mogelijke biologische kwetsbaarheid, globale relevantie tot de koolstofcyclus en /of gevoeligheid voor catastrofale gebeurtenissen en wereldwijde veranderingen te bestuderen.

Tijdens het derde luik van deze expeditie (leg 1c) wanneer de drie leerkrachten aan boord zullen zijn, staan vijf Europese onderzoeken gepland, waarvan twee Belgische. Het doctoraal onderzoek van Katja Guilini (mariene biologie universiteit Gent in samenwerking met NIOO-CEME, Nederland) naar de meiofauna en trophodynamica in diepzee sedimenten is er daar één van. De VUB is vertegenwoordigd door Claude Joris met een kwantitatieve analyse van de verspreiding van zeevogels en zeezoogdieren op zee. Voor meer informatie over de verschillende onderzoeken zie link onderaan de pagina.

Routebeschrijving expeditie

29 May 2007 Departure Bremerhaven - cold water coral reefs off the Norwegian coast
21 June 2007 Arrival Tromsø
23 June  2007 Departure Tromsø - Håkon Mosby Mud Volcano
9 July 2007 Arrival Longyearbyen
10 July 2007 Departure Longyearbyen – Hausgarten site in Fram Strait
25 July 2007 Arrival Tromsø

Onderzoek op zee

De Polarstern spendeert per jaar bijna 320 dagen op zee: van november tot maart in de wateren rond Antarctica en de rest van het jaar in de Arctische wateren. De Polarstern is uitgerust voor biologisch, geologisch, glaciaal, chemisch, oceanografisch en meteorologisch onderzoek en herbergt 9 onderzoekslabo’s. Er is tevens mogelijkheid om extra labo’s in containers op het dek te plaatsen. Het transport van stalen en levende marine fauna voor verder onderzoek na de expeditie is mogelijk dankzij de aanwezigheid van koelruimtes en aquaria. Er zijn 44 bemanningsleden aan boord en er is plaats voor 50 wetenschappers en technici.

Technische weetjes van de Polarstern

De Polarstern is een ijsbreker met een dubbele romp, die kan varen bij extreme temperaturen (tot -50°C), wat technisch gezien de mogelijkheid biedt te overwinteren in de bevroren poolzeeën. IJslagen van anderhalve meter dik zijn geen obstakel voor dit schip, dikker ijs kan ook maar moet geramd worden alvorens het te breken.

Links:

www.eu-HERMES.net  education – news on Polarstern

http://www.awi.de/en/infrastructure/ships/polarstern/ (AWI Polarstern meer info over de  Polarstern en poolonderzoek)

www.vliz.be (wekelijks verslag)

http://www.awi.de/en/infrastructure/ships/polarstern/weekly_reports/all_expeditions/ark_xxii expeditie ARK-XXII/1c (wekelijks verslag)