Onze leerlingen herdenken in Polen de bevrijding van Auschwitz !

Ik heb ‘Is dit een mens ?’ van Primo Levi gelezen (het meest aangrijpende boek over het leven in de kampen) en ik heb Spielbergs ‘Schindler’s list’ gezien. Twee keer overviel me een diep verdriet.

Toen al vroeg ik me af of ik bij een bezoek aan Auschwitz/Birkenau die horror zou kunnen verdragen. Want de gruwel van de concentratiekampen is nergens zo tastbaar als daar. Kun je daar rondlopen zonder een traan te verpinken ?

Samen met Mevr. Baetens (lerares Geschiedenis) beleefden 9 leerlingen eind januari een ‘onvergetelijke’ dag in Polen.

Om 3u. ’s morgens werden ze aan de schoolpoort opgehaald waarna ze met een bus van het leger naar de militaire luchthaven werden gebracht.
Om 9.15u. landde het vliegtuig van het Belgisch leger in Krakau, met aan boord minister De Crem, vertegenwoordigers van joodse organisaties en leerlingen uit Vlaanderen, Wallonië en Duitstalig België.

Auschwitz (Pools: Oswiecim) is de Duitse naam van een stadje van 45.000 inwoners in Zuid-Polen, op ongeveer 40 km van Krakau (Kraków), dicht bij de Tsjechische en Slowaakse grens.
In normale omstandigheden zou niemand onder ons Auschwitz kennen of weten te situeren. Maar de schokkende gebeurtenissen tijdens WO II zorgden ervoor dat deze plaats ‘wereldberucht’ werd. Auschwitz/Birkenau was het grootste vernietigingskamp van de nazi’s.

Het is vooral bekend geworden als het vernietigingskamp van joden.
Ook de Belgische joden werden vanuit de Dossinkazerne te Mechelen afgevoerd naar Auschwitz. Er waren daarnaast ook niet-joodse gevangenen uit haast alle Europese landen. Deze werden in hoofdzaak tot slavenarbeid veroordeeld.
Van de joden werd 90% ‘geselecteerd’ om onmiddellijk in de gaskamers te worden vermoord. Van de overigen kwamen de meeste om door honger, ziekte en ontbering.
De vergassing werd in Auschwitz toegepast vanaf september 1941.
In Auschwitz werden vier tot vijf miljoen gevangenen in de loop van de oorlog bijeengebracht, waaronder bijna 1,5 miljoen joden die bijna allemaal omkwamen.
Ook van de overige gevangenen overleefden slechts weinigen de gruwel.
De Russische troepen hebben Auschwitz bevrijd op 27 januari 1945. Zij troffen slechts 5000 overlevenden aan.

Om 11u. kwamen onze leerlingen in Auschwitz/Birkenau aan. Tot 16u. wandelden ze rond in het meest morbide museum van de wereld.

Vooral Birkenau, met de akelige schouwen, de lugubere gaskamers en crematoria, greep hen erg aan en zorgde ervoor dat ze een brok in de keel hadden.
De spoorweg die door de beruchte ‘Poort van de Dood’ het kamp binnenkomt, de naargeestige welkomstwoorden ‘Arbeit macht frei’, de sombere barakken, de huiveringwekkende ovens, …
Het vervulde onze leerlingen met afkeer en boosheid.
Hoe lang kun je deze ellende verdragen als je die duizenden foto’s van onschuldige mensen ziet, die uitgemergelde gezichten, die wanhopige blikken. En dan die massa schoenen, die koffers, die brillen, die kilo’s haar en dat onmenselijke document dat het lot van zes miljoen Europese joden definitief bezegelde : het verslag van de Wannseeconferentie in januari 1941.

Het spreekt vanzelf dat dit bezoek een sterke indruk maakte op onze leerlingen.

Om 22u. stonden onze leerlingen opnieuw aan de schoolpoort. Wat ze kenden uit films en documentaires hadden ze vandaag zelf gezien. En de sneeuw in Polen maakte alles precies nog troostelozer.
Die beelden zullen blijven, die sporen dragen ze mee, vol overpeinzingen over de menselijke waardigheid, vol verbijstering en ontroering.
Een ‘onvergetelijke’ dag.